Natasja van der Meer werkt op het snijvlak van ambacht, design en kunst, maar altijd vanuit een sterke verbondenheid met natuur en materiaal. Met natuurlijke materialen, zoals klei, hout, planten, stenen en schelpen, onderzoekt ze hoe objecten niet alleen esthetisch kunnen zijn, maar ook een verhaal kunnen vertellen over hun oorsprong en omgeving.
In alles wat Natasja doet, is de liefde voor de natuur het uitgangspunt. Dus ook in haar keramiek. Natasja: ‘Wat me blijft raken, is hoe de natuur laat zien dat alles met elkaar verbonden is. In een bos of tuin staat niets op zichzelf; alles beïnvloedt elkaar. Die manier van kijken vormt ook de basis van mijn werk. Toen ik aan de keramiekopleiding begon, wilde ik onderzoek doen naar de duurzame kant van het verhaal.’
GLAZUUR VAN PLANTENRESTEN
Onderdeel van de keramiekopleiding is het maken van recepten voor glazuren. In eerste instantie vond Natasja dat allemaal veel te scheikundig en kocht ze de ingrediënten om haar eigen glazuren te maken. ‘Gaandeweg de opleiding ontdekte ik dat ik het heel interessant vond dat je zelf materialen kunt verzamelen waar de bestanddelen voor glazuur in zitten. Houtas bijvoorbeeld. Daarmee ben ik gaan experimenteren’, vertelt Natasja. ‘Later dacht ik: als het in hout zit, zit het ook in planten. Toen ben ik as gaan maken van snoeiafval uit mijn tuin. In elke plant blijkt al vaak het perfecte recept te zitten om mooi glazuur te vormen. Je hoeft er niets aan toe te voegen; het is echt een cadeau van de natuur. En het is telkens weer een verrassing als het uit de oven komt. Het enige wat ik zeker weet, zijn de natuurlijke kleuren. Die variëren altijd van zandkleur en beige tot donkerbruin.’
Natasja verbrandt de plantenresten in haar vuurkorf en zeeft de as tot een fijn poeder. Dat mengt ze met water en dan is het klaar om biscuitklei mee te glazuren. Natasja: ‘Dat heb ik nu met wel honderd planten gedaan en elke glazuur is weer anders. Met sommige plantenresten lukt het minder goed, met andere verrassend goed.’
Inmiddels verwerkt Natasja ook andere natuurlijke ingrediënten in haar glazuren, zoals steen, calcium van botten of schelpen. Natasja: ‘Nu ik weet dat dat werkt, kijk ik of het ook lukt met andere materialen uit de natuur om me heen. Het is een on going onderzoek.’‘
In elke plant blijkt al vaak het perfecte recept te zitten om mooi glazuur te vormen
REGENERATIEF
Ook haar klei delft Natasja grotendeels zelf. ‘In mijn kelder staan emmers vol met klei van verschillende plekken in Nederland. Elke klei is nét even anders’, zegt Natasja. ‘Maar ze zijn wel bijna allemaal roodbakkend.’ Dat komt omdat het rivierklei is en wij in Nederland aan het eind van de stroom zitten. Dan zit er veel vervuiling en ijzer in.
Maar hoe kun je duurzaam keramiek maken als je nog steeds een oven nodig hebt? Natasja: ‘Dat is een dilemma waar ik nu mee zit. Het liefst wil ik iets creëren dat ik volledig zelf heb gevonden. De glazuren die ik net noemde, ontstaan alleen als je het biscuit heel hoog stookt. Maar de Nederlandse klei kan niet hoog gestookt worden. Daarom probeer ik regeneratief te werken. Met materialen die weer terug kunnen de natuur in om de aarde te voeden zodat er nieuw leven kan ontstaan. En dat kan alleen als ik de klei niet bak.’
Wat me blijft raken, is hoe de natuur laat zien dat alles met elkaar verbonden is’
BLOEMZADEN EN KURK
De focus van Natasja ligt daarom nu op het maken van voorwerpen van leem, want die hoeven niet gebakken te worden. ‘We kennen allemaal wel leemstuc, het mengsel van klei met zand en stro waardoor het stevigheid krijgt. Zo werk ik nu ook. Ik verwerk er bijvoorbeeld bloemzaden in zodat er, wanneer het object teruggaat naar de natuur, weer een bloem uit kan groeien. En ik heb poefen gemaakt met gerecyclede wijnkurken als basis, waarvan ik de buitenkant heb gestuct met leem, zodat je een tadelakt-effect krijgt. Door het leem kun je aardepigmenten mengen om verschillende kleuren te krijgen.’
Voor de Dutch Design Week van 2025 maakte Natasja verschillende lemen objecten waarin dieren als insecten of kleine zoogdieren zich kunnen nestelen. Natasja: ‘Zodat er weer nieuw leven gecreëerd kan worden.’
WEDERKERIGHEID
Rode draad in het werk van Natasja is wederkerigheid, het iets terugdoen voor de natuur en het faciliteren van biodiversiteit. ‘Ik wil laten zien hoe mooi de natuur is, wat de natuur ons geeft én dat ik de natuur waardeer om wat die allemaal voor ons doet. Met mijn werk wil ik mensen daarvan bewuster maken. Ik geloof dat objecten duurzamer worden wanneer mensen er echt verbinding mee voelen. Een object dat met aandacht is gemaakt en een verhaal draagt, krijgt vaak meer waarde en blijft langer bestaan.’
Meer weten over Natasja? Kijk dan hier voor haar persoonlijke verhaal.
